ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ με τον ΚΩΣΤΑ ΛΑΠΑΒΙΤΣΑ

Μ' ΕΝΑΝ «ΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟ» ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟ

ΚΩΣΤΑΣ ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ
«Να ξαναγυρίσουμε στη δραχμή!»

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στη | ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ (siouti@enet.gr)  (στο Εψιλον της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας, το Μάιο του 2010)

Ποιος είναι ο Κώστας Λαπαβίτσας

* Ο πατέρας του ήταν γιατρός από παλιά οικογένεια της Νάουσας και η μητέρα του δασκάλα. Μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη και αμέσως μόλις τελείωσε το τότε γυμνάσιο έφυγε για σπουδές στο Λονδίνο.

* Επέλεξε τα οικονομικά γιατί «την εποχή της μεταπολίτευσης για πολλούς της γενιάς μου το ζητούμενο ήταν η κοινωνική αλλαγή και πιστεύαμε ότι η οικονομολογία ήταν ο πλέον επιστημονικός τρόπος για να αναλύσει κανείς την κοινωνία».

* Είναι αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικών στη Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Μελετών του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Ειδικεύεται σε χρηματοπιστωτικά θέματα και στην ιαπωνική οικονομία, έχει δημοσιεύσει πλήθος επιστημονικών άρθρων στα αγγλικά, ιαπωνικά και ελληνικά. Εχει διδάξει σε πανεπιστήμια της Ιαπωνίας, της Τουρκίας και αρθρογραφεί στον ελληνικό Τύπο.

Εδώ και μήνες ακούμε τις απόψεις οικονομολόγων από το πρωί μέχρι το βράδυ. Οι περισσότεροι μιλούν για την αναγκαιότητα σκληρών και ακόμα πιο σκληρών μέτρων λιτότητας, δικαιολογώντας εντέλει την πολιτική της κυβέρνησης. Τους οικονομολόγους των τηλεπαραθύρων και των δελτίων των 8.00 μ.μ. δεν θα τους ακούσετε να μιλούν για τις ευθύνες της αστικής τάξης, ούτε για τις στρεβλώσεις του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού. Ο Κώστας Λαπαβίτσας  δηλώνει «ανορθόδοξος» οικονομολόγος. Δεν μιλά με τα κλισέ εκείνων που βλέπουν μονόδρομους και τρομοκρατούνται στην ιδέα αποχώρησης της χώρας από τη ζώνη του ευρώ.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

-Γιατί οι περισσότεροι οικονομολόγοι αποθεώνουν την αγορά και υπερασπίζονται το κατεστημένο;

«Δεν ήταν έτσι τη δεκαετία του '70, ακόμη και στις αρχές του '80. Υπήρχαν μεγάλες διαμάχες και μέσα στα επίσημα οικονομικά για τη φύση του οικονομικού συστήματος. Δηλαδή, μονεταριστές, κεϊνσιανοί και άλλοι. Τις τρεις τελευταίες δεκαετίες, όμως, κυριάρχησε ο νεοφιλελευθερισμός».

-Και η παράδοση του Κέινς;

«Η αλλαγή που έφερε ο Κέινς ήταν τεράστια, ακριβώς επειδή προήλθε μέσα από το κατεστημένο. Σκεφτείτε, ο κορυφαίος οικονομολόγος του 20ού αιώνα είπε ότι η επίσημη προσέγγιση ήταν λανθασμένη και ότι σε μερικά πράγματα είχαν δίκιο οι αιρετικοί, ακόμη κι ο Μαρξ. Αλλαξε η ροή της οικονομικής σκέψης. Εγινε δυνατή η ευρύτερη συζήτηση για τη λειτουργία του καπιταλισμού. Μετά τη δεκαετία του '70, όμως, άρχισε να κυριαρχεί η συντηρητική σκέψη, αυτό που αποκαλούμε νεοφιλελευθερισμό. Σήμερα αναπαράγεται κυρίως μέσα από τα πανεπιστήμια, που θεωρούν το νεοφιλελευθερισμό τη μόνη ορθή αντίληψη για την οικονομία κι έτσι παράγουν και τους επόμενους οικονομολόγους. Στα μεγάλα επιστημονικά περιοδικά, που διαμορφώνουν τις καριέρες των πανεπιστημιακών, είναι σχεδόν αδύνατο να δημοσιεύσει κάποιος με αριστερή ματιά».

-Δεν είναι παράδοξο σε μια εποχή όπου οι λαοί χάνουν δικαιώματα εξαιτίας νεοφιλελεύθερων πολιτικών, οι αριστερές ιδέες να μην ξαναγίνονται δημοφιλείς;

«Είναι όντως, διότι η αδυναμία των νεοφιλελεύθε- ρων πολιτικών είναι πλέον πασιφανής. Παρ' όλα αυτά η κυριαρχία συνεχίζεται. Ακόμη και τα δύο τελευταία χρόνια, μετά τη γιγαντιαία κρίση, διαμορφώνεται ένα είδος νεοφιλελεύθερης παλινόρθωσης. Αυτό πιστεύω ότι έχει να κάνει με την αδυναμία του αντίπαλου δέους, δηλαδή των ιδεών της αριστεράς, ιδίως μετά την κατάρρευση του σοβιετικού μπλοκ και των μορφωμάτων που εκεί υπήρχαν. Οι εναλλακτικές προτάσεις φαίνονται μη ρεαλιστικές. Τα τελευταία χρόνια υπήρξε απογοήτευση μέσα στην αριστερά που, κατά βάθος, έχασε την εμπιστοσύνη στον εαυτό της. Ωστόσο, σε πολλά μέρη του κόσμου, στη Γαλλία, στην Αγγλία, ακόμη και στις ΗΠΑ, υπάρχει ζωή της αριστεράς που προσπαθεί να αρθρώσει λόγο και να εξηγήσει την αλλαγή του καπιταλισμού».

-Γιατί αυτοαποκαλείστε «ανορθόδοξος» οικονομολόγος;

«Σε σχέση με τα επίσημα οικονομικά είμαι ανορθόδοξος, διότι δεν αποδέχομαι την προσέγγισή τους. Η επίσημη οικονομική επιστήμη ξεκινάει από το άτομο που κάνει επιλογές τι θα καταναλώσει, πώς θα επενδύσει κτλ. Για την πολιτική οικονομία, όμως, η κοινωνία δεν είναι άθροισμα ατόμων. Τα κοινωνικά φαινόμενα πρέπει να αναλύονται με τους δικούς τους όρους, δηλαδή τις τάξεις, το κράτος κ.λπ. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι πρέπει να ξεχνάμε την ορθολογική ανάλυση, όπως συχνά κάνουν κάποιοι μαρξιστές».

-Υπάρχουν αριστεροί οικονομολόγοι σήμερα στα μεγάλα πανεπιστήμια του εξωτερικού;

«Κάποτε υπήρχαν αρκετοί, αλλά λόγω της κυριαρχίας των επίσημων οικονομικών, έχουν περιοριστεί στο περιθώριο των οικονομικών σχολών. Διδάσκουν, για παράδειγμα, σε τμήματα οικονομικής ιστορίας, οικονομικών της ανάπτυξης κ.λπ. Στα τμήματα καθαρής οικονομικής επιστήμης κυριαρχούν οι ορθόδοξοι, οι οποίοι αναπαράγουν τον εαυτό τους. Παρ' όλα όσα λέγονται για τους μαρξιστές, οι πραγματικά δογματικοί βρίσκονται στο ορθόδοξο ρεύμα, καθώς δεν αναγνωρίζουν τις άλλες προσεγγίσεις ως οικονομικά. Τις θεωρούν ένα είδος κοινωνιολογίας, ή άλλης κοινωνικής επιστήμης. Ετσι εμφανίζεται το φαινόμενο που θίξατε νωρίτερα. Ρωτάς έναν οικονομολόγο και ακούς πάνω κάτω τα ίδια πράγματα περί αγοράς και κράτους. Τελική κατάληξη είναι η ελλιπής κατανόηση και της αγοράς και του κράτους».

-Ποια είναι η αιτία, κατά τη δική σας γνώμη, που η Ελλάδα έφτασε σε αυτό το σημείο;

«Νομίζω ότι οι λόγοι είναι κυρίως δύο και ισχύουν για όλες τις χώρες της περιφέρειας της ευρωζώνης. Ο πρώτος είναι η φύση της νομισματικής ένωσης. Ο μηχανισμός του ευρώ δημιουργεί μόνιμα πλεονάσματα για τη Γερμανία και μόνιμα ελλείμματα για τις χώρες της περιφέρειας. Οι χώρες της περιφέρειας αρχικά έχασαν σε ανταγωνιστικότητα εξαιτίας της πάρα πολύ υψηλής ισοτιμίας εισόδου στην ευρωζώνη. Συνέχισαν όμως να χάνουν, διότι οι γερμανικοί μισθοί έμειναν ουσιαστικά παγωμένοι όλο αυτό το διάστημα. Η ευρωζώνη και η Ε.Ε. γενικότερα μετατράπηκαν σε περιοχή απόλυτης γερμανικής οικονομικής κυριαρχίας. Τα γερμανικά πλεονάσματα χρηματοδοτούνται κυρίως από την Ευρώπη, ενώ έχει εξασθενίσει ο παραγωγικός ιστός της περιφέρειας της ευρωζώνης. Ο δεύτερος λόγος είναι η μεγάλη κρίση του 2007-9. Το κράτος δαπάνησε μεγάλα ποσά στηρίζοντας τις τράπεζες. Η ύφεση που ακολούθησε συνέτριψε τα κρατικά έσοδα και το κρατικό έλλειμμα εκτινάχθηκε. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η κυβέρνηση Καραμανλή ήταν παντελώς αποτυχημένη. Είναι γνωστό ότι το ελληνικό κράτος πάσχει από βαθύτατες παθογένειες, όπως έλλειψη μηχανισμών προνοίας, ανυπαρξία φορολογίας των πλουσίων, διαφθορά κτλ. Αλλά δεν υπάρχει ξαφνική έκρηξη δημόσιας σπατάλης, τουλάχιστον μέχρι το 2007. Η γιγάντωση των ελλειμμάτων είναι απόρροια της κρίσης του 2007-9 που έφερε βίαια στην επιφάνεια τις εγγενείς αδυναμίες του κράτους».

-Γιατί πρώτη η Ελλάδα από τις χώρες τις ευρωζώνης παρουσίασε προβλήματα;

 «Η Ελλάδα έχασε την αξιοπιστία της στις διεθνείς αγορές λόγω της συνεχούς χειραγώγησης των στατιστικών στοιχείων. Ο άλλος λόγος είναι ότι η αγορά ελληνικών ομολόγων είναι σχετικά μικρή. Οταν θέλει κάποιος να κερδοσκοπήσει, η Ελλάδα είναι εύκολη. Δημιουργήθηκε κατάλληλο πεδίο για όσους ήθελαν να βγάλουν λεφτά, κερδοσκοπώντας εναντίον του ελληνικού εθνικού χρέους».

-Αρκετό καιρό πριν ανακοινωθεί η προσφυγή στο μηχανισμό των ΔΝΤ-Ε.Ε, εσείς τη θεωρούσατε σίγουρη. Δεν θα σας ρωτήσω πώς το ξέρατε αλλά αν υπήρχε άλλος δρόμος.

«Η κυβέρνηση Παπανδρέου διάλεξε το δρόμο της λιτότητας νωρίς το 2010. Ο διακηρυγμένος στόχος ήταν να μιμηθεί την Ιρλανδία, πείθοντας τις αγορές να δανείζουν στην Ελλάδα με χαμηλά επιτόκια. Μόνο που το ελληνικό χρέος ήταν πολύ μεγαλύτερο, τα ελληνικά στατιστικά στοιχεία αναξιόπιστα και ο κερδοσκοπικός πυρετός πολύ εντονότερος απ' ό,τι το 2009. Το "γεμάτο πιστόλι" του κ. Παπακωνσταντίνου είχε κάτι κωμικό εξαρχής. Δύσκολα θα πείθονταν οι αγορές ότι η Ελλάδα μπορούσε να τα καταφέρει μόνη της. Δεν χρειάζονταν ιδιαίτερα αναλυτικά προτερήματα για να καταλήξει κανείς ότι θα φτάναμε να επαιτούμε βοηθητικό δανεισμό από την Ε.Ε. και το ΔΝΤ. Τα σκληρότατα μέτρα είναι το τίμημα που τώρα καλείται να πληρώσει η ελληνική κοινωνία».

-Δηλαδή ή κυβέρνηση ήταν αποφασισμένη εξαρχής να ακολουθήσει νεοφιλελεύθερες πολιτικές και τις παρουσίασε ως αναπόφευκτες;

«Οι βασικές παράμετροι πολιτικής δεν άλλαξαν όταν η κυβέρνηση προσέφυγε στο ΔΝΤ. Λιτότητα συνεχίζουμε να έχουμε και τώρα, πιθανώς με περαιτέρω φιλελευθεροποίηση. Αλλά βέβαια η λιτότητα είναι ασυγκρίτως σκληρότερη. Η αρχική συντηρητική επιλογή έγινε από την κυβέρνηση μέσα στο ασφυκτικό πλαίσιο της ευρωζώνης. Στην πορεία αποδείχτηκε, επίσης, ότι δεν υπάρχει καμία αλληλεγγύη από την ευρωζώνη και την Ε.Ε. Η συμπεριφορά της κ. Μέρκελ είναι χαρακτηριστική. Αυτό που έπεισε την ευρωζώνη να μας δώσει το δάνειο είναι ο κίνδυνος για τις γερμανικές και γαλλικές τράπεζες από μια ελληνική χρεοκοπία».

-Αν είχαμε τη δραχμή θα ήταν καλύτερα;

«Δεν θέλω να πω ότι αν είχαμε τη δραχμή, δεν θα είχαμε προβλήματα. Πάλι θα είχαμε μεγάλες δυσκολίες λόγω της κρίσης του 2007-9. Δεν ξέρουμε όμως αν η ανταγωνιστικότητα θα είχε καταρρεύσει στα σημερινά επίπεδα. Θα μπορούσε επίσης τώρα να πέσει η ισοτιμία για να τονωθεί η ανταγωνιστικότητα, αντί να επιδιώκονται βάρβαρες περικοπές μισθών. Η ευρωζώνη λειτουργεί ως μέγκενη επί του παραγωγικού τομέα και δεν βλέπω πώς θα ξεφύγει η χώρα από αυτή την κατάσταση».

-Τι μας προσφέρει, τότε, η ευρωζώνη;

«Την ψευδαίσθηση ότι γίναμε σαν τους άλλους, επειδή έχουμε το ευρώ στην τσέπη μας».

-Στην αρχή της κρίσης το 2007, πολλοί έλεγαν ότι η Ελλάδα τη γλίτωσε χάρη στο ευρώ και ότι θα πάθαινε μεγάλη καταστροφή εάν δεν ήταν στην ευρωζώνη.

«Χαίρομαι που το λέτε αυτό, γιατί ακουγόταν πολύ, ενώ τώρα έχει ξεχαστεί. Προφανώς επρόκειτο περί ανοησίας. Στην πράξη είναι το ευρώ που οδηγεί την Ελλάδα στη χρεοκοπία. Η καταστροφή ήδη έφτασε για τους πολλούς και την έφερε η ευρωζώνη».

-Δεν θα μπορούσε ο Γ. Παπανδρέου -όχι ότι θα τον άκουγαν- να διατυπώσει μια πολιτική πρόταση για αλλαγή πολιτικής στην ευρωζώνη;

«Ο κ. Παπανδρέου προφανώς πείστηκε ότι "οι αγορές είναι μονόδρομος". Αλλά δεν υπάρχει λόγος να πιστεύει κανείς ότι η ευρωζώνη θα αποδεχόταν άλλη πολιτική. Συνεχίζουν βέβαια να υπάρχουν επιλογές για την Ελλάδα, οι οποίες όμως απαιτούν κοινωνικές αλλαγές που δεν θα τολμήσει αυτή η κυβέρνηση. Οποιαδήποτε πολιτική, για παράδειγμα, η οποία θα αντιστρατευόταν τις χρηματοπιστωτικές αγορές θα δημιουργούσε αμέσως προβλήματα στη λειτουργία των τραπεζών, κυρίως για την εξασφάλιση ρευστότητας. Θα γινόταν τότε απαραίτητο να ληφθούν δραστικά μέτρα, όπως ο δημόσιος έλεγχος των τραπεζών και η γενικότερη παρέμβαση στην οικονομία.

»Κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε και ανάγκη παρέμβασης στις εξωτερικές ροές κεφαλαίου. Το ένα θα έφερνε το άλλο, επιβάλλοντας αναδιανομή εισοδήματος, προστασία της απασχόλησης και υιοθέτηση βιομηχανικής πολιτικής. Θα άλλαζε, με δυο λόγια, η ισορροπία κοινωνικών δυνάμεων υπέρ της εργασίας και κατά του κεφαλαίου. Η κυβέρνηση Παπανδρέου δεν πρόκειται ποτέ να κάνει τέτοιο πράγμα, ούτε και να το προτείνει μέσα στην ευρωζώνη. Θα ακολουθήσει την πεπατημένη, πιέζοντας άγρια την εργασία και λέγοντας μεγάλα λόγια για μια νέα Ελλάδα».

-Αρα μπήκαμε σε έναν φαύλο κύκλο;

«Βεβαίως. Μπαίνουμε σε μία ύφεση, από την οποία δεν είναι καθόλου εμφανές πώς θα βγούμε. Πέφτει η κατανάλωση, οι επενδύσεις είναι ήδη πολύ χαμηλές και οι εξαγωγές, που είναι σχετικά μικρό μέρος της συνολικής ζήτησης, είναι άκρως απίθανο να τονωθούν σημαντικά χωρίς υποτίμηση. Κι όλα αυτά περί εισόδου ξένου κεφαλαίου είναι ευχολόγια. Δεν έχει συγκριτικά πλεονεκτήματα η Ελλάδα σε σχέση με την Τουρκία, τη Βουλγαρία κ.λπ.».

-Και τι θα γίνει;

«Το πιθανότερο είναι να πάμε σε αναδιάρθρωση χρέους κάποια στιγμή, ίσως το 2011. Είναι άκρως απίθανο να μπορέσει η ελληνική οικονομία να σηκώσει το βάρος της ύφεσης, δημουργώντας παράλληλα βάσεις για να προσεγγίσει ξανά τις διεθνείς αγορές από μόνη της. Η χρεοκοπία δεν θα είναι το τέλος του κόσμου. Οι χώρες που χρεοκόπησαν τα τελευταία χρόνια κατόρθωσαν πολύ γρήγορα να ανακτήσουν την αξιοπιστία τους. Αν όμως γίνει υπό την αιγίδα του ΔΝΤ, τα αποτελέσματα θα είναι εναντίον των εργαζομένων, ενώ θα προστατευτούν κατά το δυνατόν τα συμφέροντα των δανειστών.»

-Δηλαδή, το αποτέλεσμα της χρεοκοπίας δεν είναι ίδιο σε κάθε περίπτωση.

 «Θέλω να το τονίσω αυτό διότι πολλοί στη αριστερά πιστεύουν ότι η αναδιάρθρωση του χρέους ή η παύση πληρωμών είναι από μόνα τους ριζοσπαστικά αιτήματα. Δεν είναι καθόλου έτσι. Η αριστερά πρέπει να απαιτήσει αντιμετώπιση του χρέους με όρους που θα διασφαλίζουν το εισόδημα των πολλών, ενώ θα περιορίζουν τη κερδοσκοπία. Για την ανάκαμψη της οικονομίας θα πρέπει παράλληλα η αριστερά να προτείνει έξοδο από το ευρώ, δημόσιο έλεγχο της οικονομίας, βιομηχανική πολιτική και αλλαγή κοινωνικής ισορροπίας υπέρ της εργασίας. Για να γίνει αυτή η στροφή απαιτούνται ευρείες κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες. Το υλικό υπάρχει στα εργατικά στρώματα των πόλεων, τα μικροαστικά στρώματα των πόλεων και της υπαίθρου, καθώς και τα αγροτικά στρώματα».

-Η ελληνική αστική τάξη έχει άλλα χαρακτηριστικά από την αστική τάξη των δυτικών χωρών;

«Η ελληνική αστική τάξη είναι το κοινωνικό στρώμα που έχει την κύρια ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση της χώρας. Η διαφθορά και η αναποτελεσματικότητα του κράτους αντανακλούν τις στενές σχέσεις επιχειρηματιών και κρατικών λειτουργών για προνομιακή πρόσβαση στους δημόσιους πόρους. Η πελατειακή δομή εξαπλώνεται σε ολόκληρη την κοινωνία. Η αστική τάξη αποδείχτηκε ανίκανη να ανταγωνιστεί στις ευρωπαϊκές αγορές, δεν προώθησε τις επενδύσεις, δεν κατάφερε να θέσει την παραγωγικότητα σε σταθερά ανοδική πορεία. Προστάτευσε τα κέρδη της μέσω φοροαπαλλαγών, χαμηλών μισθών και πρόσβασης στα δημόσια έσοδα.

»Εχουν μεταμορφωθεί και παγκοσμίως οι αστικές τάξεις. Η αλλαγή του καπιταλισμού επέτρεψε σε καινούρια στρώματα να προσπορίζονται τεράστια εισοδήματα μέσω του χρηματοπιστωτικού τομέα. Πρόκειται για νέες και τυχάρπαστες ομάδες χωρίς άμεση πρόσδεση στον παραγωγικό μηχανισμό. Κερδοσκοπούν ασύστολα κατά της ίδιας της χώρας τους, όπως βλέπουμε και στην Ελλάδα με τη διαρροή των καταθέσεων στο εξωτερικό και τις επιθέσεις κατά των ομολόγων, στις οποίες πιθανώς λαμβάνουν μέρος και Ελληνες. Η αλλαγή της ελληνικής αστικής τάξης είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους σύρεται άβουλα πίσω από την Ε.Ε. ακόμη και την ύστατη ώρα. Πρόκειται για ιστορική αποτυχία, για ανικανότητα καθορισμού ανεξάρτητης πορείας».

-Τι καπιταλισμό έχουμε;

«Πρόκειται για ιστορικά πρωτοφανή καπιταλισμό και όχι μόνο στην Ελλάδα. Διακηρύσσει το νεοφιλελευθερισμό αλλά όταν κινδυνεύει το ιδιωτικό κεφάλαιο, τρέχει στο κράτος για σωτηρία. Υποτίθεται ότι ανοίγει τις αγορές αλλά παράλληλα ισχυροποιεί τη μονοπωλιακή θέση της Κεντρικής Τράπεζας, δίνοντάς της το απόλυτο δικαίωμα για έκδοση χρήματος. Και χρησιμοποιεί την Κεντρική Τράπεζα για να προστατεύσει την κερδοφορία του κεφαλαίου, κυρίως του χρηματοπιστωτικού. Σπαράσσεται από κρίσεις, ενώ διευρύνει συνεχώς την ανισότητα. Παράλληλα έχει χάσει την αναπτυξιακή του δυναμική, τουλάχιστον στη Δύση».

-Μήπως δεν πρέπει να τον λέμε νεοφιλελεύθερο, πλέον, αυτόν τον περίεργο καπιταλισμό;

«Παραμένει νεοφιλελεύθερος αλλά πολλοί θα τον έλεγαν και χρηματιστικοποιημένο, κυρίως στις ώριμες χώρες της Δύσης. Ο όρος είναι κάπως αδόκιμος αλλά ήδη επικρατεί. Η διαφημιζόμενη κυριαρχία της αγοράς είναι εν μέρει πλασματική. Στην ουσία, το κράτος στηρίζει το μεγάλο κεφάλαιο και κυρίως το χρηματοπιστωτικό. Η νομισματική ένωση, για παράδειγμα, συνέβαλε στη χρηματιστικοποίηση της Ευρώπης, εξυπηρετώντας κατά πρώτο λόγο τα συμφέροντα των μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών. Πρόκειται για ένα είδος αρπακτικού καπιταλισμού, που αποσπά κέρδη από την παραγωγή αλλά και από τους μισθούς των εργαζομένων, όπως και από τις διεθνείς ροές αξίας. Ταυτόχρονα όμως έχουμε και δυναμική εμφάνιση βιομηχανικού καπιταλισμού σε χώρες της Ασίας».

-Το επόμενο βήμα μπορείτε να το προβλέψετε;

«Δεν είμαι σε θέση να κάνω τέτοιες προβλέψεις. Η χρηματιστικοποίηση φαίνεται όμως ότι θα συνεχιστεί. Η Ελλάδα βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, όπως όλοι βλέπουμε. Απομένει να δούμε αν η κοινωνία περιέχει αρκετές δυνάμεις για να δώσει λύσεις προς το συμφέρον των πολλών. Η αριστερά μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο σε αυτό, αρκεί να ξεπεράσει τις δικές της αδυναμίες και να ξαναβρεί το όραμα της κοινωνικής αλλαγής. Η κοινωνία θέλει να βγει από την κρίση και περιμένει να ακούσει ριζοσπαστικές προτάσεις».

* Στο τέλος Μαΐου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νόβολι το βιβλίο «Κρίση της ευρωζώνης - Φτώχεια του δυνατού, πτώχευση του αδύνατου», όπου οι οικονομολόγοι της ομάδας «Ερευνα για το Χρήμα και τον Χρηματοπιστωτικό Τομέα» (Research on Money and Finance, RMF) της Σχολής Ανατολικών και Αφρικανικών Μελετών (SOAS) του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, υπό την εποπτεία του Κώστα Λαπαβίτσα, παρουσιάζουν την έρευνά τους για την ευρωζώνη.

---

Εσωτερικά:

• Υπάρχουν λύσεις για την Ελλάδα, αλλά μην τις περιμένετε από την κυβέρνησή σας, μας είπε ο γνωστός καθηγητής του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Παρακάμπτοντας ανοησίες που κατά κόρον ακούγονται αυτόν τον καιρό, ο Κώστας Λαπαβίτσας επαναφέρει τη συζήτηση στη χαμένη ουσία της. Μιλάει για την ιστορική αποτυχία της ελληνικής αστικής τάξης να χαράξει ανεξάρτητη πορεία, για την ολέθρια επιλογή τής ένταξης στην ευρωζώνη, για την αδιέξοδη τακτική του κράτους να στραγγαλίζει την εργασία προς όφελος του κεφαλαίου. Και πού είναι η διέξοδος, κ. καθηγητά; «Οχι εκεί που την ψάχνετε...»
• «Η ευρωζώνη λειτουργεί ως μέγκενη επί του παραγωγικού τομέα και δεν βλέπω πώς θα ξεφύγει η χώρα από αυτή την κατάσταση. Στην πράξη, το ευρώ οδηγεί την Ελλάδα στη χρεοκοπία. Η κυβέρνηση Παπανδρέου θα ακολουθήσει την πεπατημένη, πιέζοντας άγρια την εργασία και λέγοντας μεγάλα λόγια για μια νέα Ελλάδα».
• «Πολλοί στην αριστερά πιστεύουν ότι η αναδιάρθρωση του χρέους ή η παύση πληρωμών είναι από μόνα τους ριζοσπαστικά αιτήματα. Δεν είναι καθόλου έτσι. Η αριστερά πρέπει να απαιτήσει αντιμετώπιση του χρέους με όρους που θα διασφαλίζουν το εισόδημα των πολλών».
• «Οι εργαζόμενοι της ευρωζώνης έχουν υποστεί μεγάλες πιέσεις στους μισθούς τα τελευταία χρόνια, αλλά πουθενά τόσο όσο στη Γερμανία. Ετσι ανέβηκε η ανταγωνιστικότητα του γερμανικού κεφαλαίου. Αυτή είναι η κύρια αιτία των γερμανικών πλεονασμάτων και των ελλειμμάτων της περιφέρειας».
• «Ζούμε ένα είδος αρπακτικού καπιταλισμού. Απομένει να δούμε αν η κοινωνία περιέχει αρκετές δυνάμεις για να δώσει λύσεις προς το συμφέρον των πολλών. Η αριστερά μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο σ' αυτό, αρκεί να ξεπεράσει τις αδυναμίες της».

Συντάκτης: Σιούτη
Πηγή: ΕΨΙΛΟΝ
Στήλη: ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Ένα μικρό, υποκειμενικό (και εν θερμώ) σχόλιο για όσα συμβαίνουν στην Ελευθεροτυπία

Όσοι ασχολούνται με τα της Ελευθεροτυπίας ξέρουν ότι οι εργαζόμενοι δεν έχουμε όλοι την ίδια άποψη για όσα μας συμβαίνουν. Λυπάμαι όταν ακούω συναδέλφους που δεν μίλησαν όταν στην Ελευθεροτυπία (π.χ εποχή χρηματιστηρίου) κυριαρχούσε η φιλοκυβερνητική γραμμή, να επιτίθενται στην πολιτική της γραμμή σήμερα που είναι η μόνη εφημερίδα από τον αστικό τύπο που είναι "απέναντι" και με κόστος. Όλοι γνωρίζουν ότι πολλοί στην κυβέρνηση εύχονται να κλείσει και κάποιες τράπεζες βιάζονται να τη λεηλατήσουν. Τράπεζες, στην ανάγκη των οποίων δυστυχώς βρέθηκε , αλλά δεν έχει υποδουλωθεί ακόμα, ούτε όπως άλλα ΜΜΕ λειτουργεί ως πληρωμένο πιστόλι τους. Για μένα η "Ελευθεροτυπία" είναι μία εφημερίδα που πρέπει να μείνει ζωντανή και για τις θέσεις εργασίας που δεν πρέπει να χαθούν, αλλά και για αυτό που είναι. Μια ξεχωριστή εφημερίδα, που σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς πρέπει να μείνει ΟΡΘΙΑ και με δυνατή φωνή. Και η υπόθεση αυτή, της εφημερίδας συνολικά,  θεωρώ ότι είναι πιο σημαντική από τα δεδουλευμένα μου. Δεν έχω υπερασπιστεί ποτέ "αφεντικά" -όσοι με γνωρίζουν, το ξέρουν  - αλλά το να ταυτίζουν κάποιοι την Τεγοπούλου με τον Ψυχάρη.... θα μπορούσε να ήταν και αστείο αν η κατάσταση δεν ήταν θλιβερή.
Η εφημερίδα δίνει μία μεγάλη και ίσως την ύστατη μάχη. Όσοι επιθυμούν μπορούν φυσικά να διαχωρίσουν τη θέση τους και να παλέψουν μόνο για τα δεδουλευμένα. Προσωπικά είμαι από αυτούς που πιστεύουν ότι προέχει η σωτηρία της "Ε" και των θέσεων εργασίας, μιας "Ε" που πρέπει να γίνει ακόμα πιο μαχητική και να σταθεί στα πόδια της για να μπορεί να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των εργαζομένων της αλλά και των αναγνωστών και της κοινωνίας. Κάθε αντίθετη άποψη -φυσικά- είναι σεβαστή. Οι εχθροί είναι αλλού...

Κωφάλαλη αριστερά

Της ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΣΙΟΥΤΗ siouti@enet.gr

 

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=310596

 

Τα περιπαικτικά συνθήματα που θέλουν να «βάλουμε τον Γιώργο στο ελικόπτερο», μόνο ή μαζί με την κυβέρνησή του, συνεχίζουν να συγκινούν.

Ωραία, λοιπόν. Να τον διώξουμε. Και να έρθει ποιος; Και να κάνει τι;
Ολο και περισσότερος κόσμος τελευταία στρέφεται προς την αριστερά, περιμένοντας να ακούσει μια απάντηση, αλλά αυτή παραμένει μουγκή.
Κανείς δεν ελπίζει τίποτα πια από το ΠΑΣΟΚ και τη Ν.Δ., που έφεραν τη χώρα σε αυτή την κατάσταση. Στην αριστερά πέφτει η ευθύνη να καταθέσει επειγόντως πρόταση εξουσίας, που να ανταποκρίνεται στην άμεση ανάγκη της χώρας να βγει από την κρίση, χωρίς να διαλυθεί η κοινωνία.
Ολα τα σενάρια και ό,τι κουτσά στραβά εφαρμόζεται μέχρι σήμερα προβλέπει τη διάσωση ορισμένων μόνο. Με τα μέτρα της τρόικας και της κυβέρνη-σης οι αδύναμοι δεν θα το περάσουν το ποτάμι. Η κιβωτός που έχουν φτιάξει χωράει μόνο τους ισχυρούς.
Η αριστερά οφείλει να δώσει τη δική της απάντηση στα αγωνιώδη ερωτήματα της ελληνικής κοινωνίας: «Πώς θα βγούμε από την κρίση;» και «Με τι είδους κυβέρνηση;».
Είναι ξεκάθαρο ότι κανένα από τα δύο κόμματα δεν επιθυμεί ένα σύγχρονο και δίκαιο κράτος. Αν το ήθελαν, θα το είχαν φτιάξει. Δεν είναι ανίκανοι, όπως νομίζουν κάποιοι. Είναι ικανότατοι, αλλά για τα δικά τους συμφέροντα και τα συμφέροντα αυτών που υπηρετούν, τα οποία δεν είναι ίδια με αυτά της ελληνικής κοινωνίας. Το μόνο που χρειάζεται για τη δημιουργία ενός σύγχρονου κράτους δικαίου είναι πολιτική βούληση, την οποία δεν διαθέτουν. Θέλουν το κράτος ξέφραγο για να συνεχίσουν να το ληστεύουν οι ίδιοι που το ληστεύουν χρόνια τώρα.
Το ότι η αριστερά δεν διαθέτει μια στρατιά κομματικών γραφειοκρατών έτοιμων να αλώσουν το κράτος δεν είναι μειονέκτημα. Μία σύγχρονη αριστερή κυβέρνηση δεν χρειάζεται να καταλάβει το κράτος και να μοιράσει τα λάφυρα στα κομματικά της στελέχη (αυτό που κάνουν χρόνια τώρα, δηλαδή, το ΠΑΣΟΚ και η Ν.Δ.). Ας κυβερνήσει μαζί με την κοινωνία και ν' αναζητήσει τους αξιότερους. Υπάρχουν πολλοί, αλλά δεν βρίσκονται στα κόμματα.
Ισως είναι η ώρα να πάρει την εξουσία στα χέρια της η ίδια η ελληνική κοινωνία μαζί με μια σύγχρονη προοδευτική κυβέρνηση για να γλιτώσει από τα νύχια τους ό,τι ακόμα μπορεί να γλιτώσει.
Αν δεν μπορεί αυτή η αριστερά, τότε ίσως χρειάζεται να γεννηθεί μια νέα, που να μπορεί και να θέλει να κυβερνήσει αυτή τη δύσκολη ώρα.

Η "βρόμικη δουλειά" της πολιτικής

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=262664

«Αν υπήρχε μια πόλη με χρηστούς άνδρες, θα ήταν τόσο περιζήτητο το να αποφύγουν την άσκηση εξουσίας, όπως είναι σήμερα το να διοικούν».
Πλάτωνος, «Πολιτεία»
Κάποιοι ισχυρίζονται ότι ο ελληνικός λαός δεν πρέπει να διαμαρτύρεται, καθώς τον κυβερνούν αυτοί τους οποίους ψήφισε. Υπάρχει, όμως, η δυνατότητα να κυβερνηθεί από αξιότερους και δεν την επιλέγει;
Οι κυβερνήσεις εκλέγονται από μια σχετική πλειοψηφία, η οποία γίνεται ακόμα πιο σχετική αν υπολογιστεί η αποχή του ενός τετάρτου. Οπως έχουν δείξει οι έρευνες, η αποχή είναι κυρίως συνειδητή, καθώς οι πολίτες που την επιλέγουν κρίνουν ότι δεν τους εκφράζει κανένα κόμμα.
Τα τρία εκατομμύρια των Ελλήνων που ψήφισαν ΠΑΣΟΚ στις τελευταίες εθνικές εκλογές αξίζουν την κυβέρνηση που έχουν;
Ισως όχι, αν σκεφτεί κανείς ότι πείσθηκαν από ένα πρόγραμμα διαφορετικό από αυτό που εφαρμόζει, αφ' ότου έγινε κυβέρνηση.
Ψήφισαν ΠΑΣΟΚ γιατί όταν ο Κ. Καραμανλής τους έλεγε ότι, εάν τον επέλεγαν ξανά, θα πάγωνε κάθε αύξηση μισθών, ο Γ. Παπανδρέου τους διαβεβαίωνε ότι «λεφτά υπάρχουν» και θα έκανε και αυξήσεις. Εξαπατήθηκαν, όπως το 2004, όταν είχαν ψηφίσει τη Ν.Δ., γιατί πίστεψαν ότι ο Κ. Καραμανλής θα τιμωρούσε όσους είχαν καταχραστεί δημόσια χρήματα.
Είχε τη δυνατότητα ο ελληνικός λαός να επιλέξει άλλες κυβερνήσεις; Οχι, γιατί κάθε φορά έχει να επιλέξει ανάμεσα σε αυτούς που συστηματικά τον εξαπατούν και εκείνους που δεν θέλουν την εξουσία (πέραν του κόμματός τους).
Παρά την κρυφή και φανερή γοητεία που ασκεί η αριστερή ιδεολογία στην ελληνική κοινωνία, το ΚΚΕ και ο Συνασπισμός, με την επίμονη άρνησή τους να καταθέσουν πρόταση διακυβέρνησης, εκ των πραγμάτων γίνονται δεκανίκι του δικομματισμού.
Η σημερινή κρίση αποκαλύπτει ότι και οι «πρίγκιπες» της αριστεράς είναι γυμνοί.
Πού είναι το κυβερνητικό τους πρόγραμμα; Πού είναι τα πρόσωπα που θα κυβερνήσουν; Οι ηγεσίες της «συστημικής» αριστεράς μοιάζει να προτιμούν τα «μαγαζιά» τους μικρά, κλειστά, ελεγχόμενα.
Για τη διακυβέρνηση της χώρας αφήνουν τον ελληνικό λαό να διαλέγει μεταξύ των δύο κι αυτοί επιλέγουν να απορροφούν τους κραδασμούς, ως κόμματα διαμαρτυρίας.
Τα πιο άξια πρόσωπα της ελληνικής κοινωνίας αρνούνται να ασχοληθούν με τη «βρόμικη δουλειά» της πολιτικής, ακόμα και μέσα από την αριστερά.
Από μια πλευρά έχουν δίκιο. Από την άλλη όμως, όπως λέει και ο Σωκράτης στην «Πολιτεία» του Πλάτωνα, η μεγαλύτερη τιμωρία για όποιον δεν θέλει να κυβερνήσει είναι να κυβερνάται από κατώτερούς του.

Μέρκελ και Σαρκοζί καπελώνουν την Ε.Ε.

Μέρκελ και Σαρκοζί καπελώνουν την Ε.Ε.

Της ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΣΙΟΥΤΗ

 

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=258940

 

Ο,τι εξετάζουν ή ό,τι αλλάζουν οι Βρυξέλλες προέρχεται πλέον από τους αρχηγούς των ισχυρών κρατών, με το Ευρωκοινοβούλιο σε ρόλο παρατηρητή

Η κριτική για την Ευρωπαϊκή Ενωση που ταυτίζεται όλο και περισσότερο με τα συμφέροντα της Γερμανίας και της Γαλλίας ακούγεται όλο και πιο έντονα, όπως και αυτή περί δημοκρατικού ελλείμματος, αφού οι κρίσιμες αποφάσεις λαμβάνονται όλο και πιο συχνά από το συμβούλιο των αρχηγών κρατών, όπου ηγεμονεύουν Βερολίνο και Παρίσι.
Στην προηγούμενη συνάντησή τους οι ηγέτες της Ε.Ε. βρέθηκαν μπροστά σε μία προσυμφωνημένη πρόταση των δύο χωρών για το Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας. Πολλοί ήταν αυτοί που είπαν ότι αυτό θα έπρεπε να είναι έργο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και όχι των δύο ηγετών. Δεν πάει καιρός που ο επικεφαλής των Σοσιαλιστών, ο γερμανός ευρωβουλευτής Μ. Σουλτς αναρωτήθηκε «Τι νόημα έχει ο μόχθος του Βαν Ρομπαι αν εν τω μεταξύ μεσολαβεί συμφωνία Γαλλίας-Γερμανίας», την οποία χαρακτήρισε «επίθεση κατά των θεσμικών οργάνων της Ενωσης».
Ο κίνδυνος υποβάθμισης των ευρωπαϊκών θεσμών και των εθνικών Κοινοβουλίων, που θα έπρεπε να έχουν ουσιαστικό ρόλο στις κρίσιμες αποφάσεις και σε κάθε τροποποίηση της Συνθήκης της Λισαβόνας, επισημαίνεται έντονα τελευταία, κυρίως από τα ευρωπαϊκά συνδικάτα και τους ευρωβουλευτές της αριστεράς, αλλά όχι μόνο.
Αρχικά, τα κρίσιμα θέματα όπως οι αναθεωρήσεις των συνθηκών, επιχειρήθηκε να τεθούν στην κρίση των κοινωνιών με δημοψηφίσματα. Τα μη αρεστά αποτελέσματα, όπου αυτό επιχειρήθηκε, όμως, τους οδήγησαν στην επικύρωση των αποφάσεων μέσω των εθνικών Κοινοβουλίων, ενώ τελευταία πολλές αποφάσεις επιχειρείται να λαμβάνονται με απλή συμφωνία των αρχηγών κρατών.
Το Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας, που προτάθηκε από τη Γερμανία και τη Γαλλία, και ο μηχανισμός στήριξης, εισάγουν νέους κανόνες για την οικονομική διακυβέρνηση της Ε.Ε., οι οποίοι χαρακτηρίστηκαν ήδη από τα ευρωπαϊκά συνδικάτα ως επίθεση στην κοινωνική Ευρώπη.
Παρ' όλα αυτά, οι αποφάσεις που θα αλλάξουν τη ζωή των εργαζομένων της Ε.Ε. λαμβάνονται από τους αρχηγούς των κρατών, στην πραγματικότητα μόνο των ισχυρών, καθώς τα μικρότερα και αδύναμα κράτη υποχωρούν, ικανοποιώντας τις επιθυμίες των μεγάλων.
Ο γ.γ. της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Εργατικών Συνδικάτων, Τζ. Μονκς, κάλεσε τους ευρωβουλευτές να μην υποστηρίξουν την τροποποίηση της Συνθήκης (που αφορά το μηχανισμό στήριξης) με τη μορφή που επιδιώκεται, αλλά αυτή να γίνει με τη συνήθη διαδικασία, που προβλέπει τη συμμετοχή του Ευρωκοινοβουλίου και των εθνικών Κοινοβουλίων.
«Το πρόβλημα είναι ότι με τις κινήσεις της Μέρκελ και του Σαρκοζί μεταφέρονται αρμοδιότητες στο διακυβερνητικό συμβούλιο εις βάρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής», αναφέρει η ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Μαριλένα Κοππά. «Ουσιαστικά αποφασίζουν οι αρχηγοί κρατών, με κατάληξη να επιβάλουν τη θέλησή τους οι αρχηγοί των πιο ισχυρών κρατών».
«Υπάρχει ένα θεσμικό έλλειμμα», δηλώνει και ο βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ Ηλ. Μόσιαλος. «Η Γερμανία και η Γαλλία κυριαρχούν στη λήψη αποφάσεων και το Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας παρουσιάστηκε χωρίς να έχει προηγηθεί καμία διαβούλευση. Αυτό είναι απόρροια του θεσμικού κενού, της έλλειψης συνεκτικής πολιτικής και οικονομικής διακυβέρνησης».
Κατά τη συνάντηση του πρωθυπουργού με τους αρχηγούς των κομμάτων ο Αλ. Τσίπρας ζήτησε από τον Γ. Παπανδρέου να διενεργηθεί δημοψήφισμα για το Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας, καθώς υποστήριξε ότι δεν δικαιούται να δεσμεύσει τον ελληνικό λαό ερήμην του. Ο Συνασπισμός, άλλωστε, χαρακτηρίζει το Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας «ευρωπαϊκό μνημόνιο διαρκείας, που συνταγματοποιεί τον νεοφιλελευθερισμό».
«Δεν μπορεί να λαμβάνονται τόσο κρίσιμες αποφάσεις όπως αυτές για το Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας που δεσμεύουν τους λαούς, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η γνώμη τους» αναφέρει και ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Ν. Χουντής. «Τελευταία δεν περνάει καμία απόφαση από το Ευρωκοινοβούλιο, παρά μόνο αφού έχουν ληφθεί και απλώς για να μας ενημερώσουν», τονίζει. «Για το Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας την επόμενη εβδομάδα έχει προγραμματιστεί να μας ενημερώσει ο Βαν Ρομπάι για τις αποφάσεις».
Αντιδράσεις για την επιβολή των θέσεων του γαλλογερμανικού άξονα και για το συγκεντρωτισμό που παρατηρείται τελευταία στη λήψη αποφάσεων υπάρχουν ακόμα και από ευρωβουλευτές του ΕΛΚ. Πριν από λίγο καιρό ο Πορτογάλος Ντ. Φέγιο είχε δηλώσει ότι οι προτάσεις του Ευρωκοινοβουλίου υπερασπίζουν την κοινοτική προσέγγιση και τη συνεργασία των κρατών-μελών και ότι δεν είναι σωστό οι αποφάσεις να λαμβάνονται σε διμερείς συναντήσεις.

Εχασε το δρόμο για το Μαξίμου η «Διαύγεια»

ΚΑΘΥΣΤΕΡΕΙ Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ

Πληρωμές χέρι με χέρι σε συμβούλους του πρωθυπουργού, κανένα στοιχείο στο Ιντερνετ για τα ταξίδια στο εξωτερικό, λίγα για τις προμήθειες

Της ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΣΙΟΥΤΗ siouti@enet.gr

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=253129

Το φιλόδοξο σχέδιο του πρωθυπουργού να οργανώσει ένα σύγχρονο γραφείο στα πρότυπα του Λευκού Οίκου, το οποίο θα συνδυάζει και την απόλυτη διαφάνεια, φαίνεται να καθυστερεί κι άλλο.

Το μέγαρο Μαξίμου απουσιάζει από τη λίστα που δημοσίευσε η Ενιαία Αρχή Πληρωμής του Δημοσίου, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, η μισθοδοσία του πρωθυπουργικού γραφείου μέχρι προ τινος εκδιδόταν χειρόγραφα και πολλοί σύμβουλοι έπαιρναν τα χρήματα... χέρι με χέρι!
Η Ενιαία Αρχή Πληρωμής (ΕΑΠ) όπου όλοι όσοι μισθοδοτούνται από το Δημόσιο θα καταγράφονται πλέον ηλεκτρονικά σε ένα σύστημα, και το πρόγραμμα «Διαύγεια», δηλαδή η δημοσίευση των κυβερνητικών αποφάσεων στο Διαδίκτυο, αποτελούν τα δύο βασικά εργαλεία διαφάνειας που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση.
Κανένα από τα δύο, όμως, δεν προχωρεί ικανοποιητικά. Σύμφωνα με πληροφορίες από τη Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης, οι πληρωμές στο μέγαρο Μαξίμου (εκτός των αποσπασμένων) μέχρι προ τινος γίνονταν από κάποιον που εμφανιζόταν με έναν φάκελο και μοίραζε τα λεφτά.
Ο Χρ. Τζουτζουράκης, προϊστάμενος του γραφείου Οργάνωσης και Διοίκησης του πολιτικού γραφείου του πρωθυπουργού (ο ίδιος είναι αποσπασμένος από τη Βουλή και πολιτικό «παιδί» του Μιχ. Καρχιμάκη), δηλώνει ότι αυτό δεν ισχύει πια και ότι από τον Δεκέμβριο οι πληρωμές έχουν μπει στην Ενιαία Αρχή και η μισθοδοσία δεν είναι πλέον χειρόγραφη.
Στην πρόσφατη λίστα της ΕΑΠ όμως εξακολουθεί να μην συγκαταλέγεται η γραμματεία της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού, ενώ αναφέρονται άλλες γραμματείες, όπως π.χ της Επικοινωνίας και Ενημέρωσης που είναι ενταγμένες 100%. Η «Κ.Ε.» απευθύνθηκε στον πλέον αρμόδιο, τον γραμματέα Πληροφορικών Συστημάτων, Διομ. Σπινέλη, από την περασμένη Τετάρτη, ο οποίος απέφυγε να απαντήσει.
Υποτυπώδης είναι η κατάσταση και με τη «Διαύγεια» στο μέγαρο Μαξίμου, για την οποία ο πρωθυπουργός είχε με έμφαση δηλώσει ότι «εάν το πρόγραμμα "Διαύγεια" είχε εφαρμοστεί νωρίτερα, πολλά από τα γνωστά σκάνδαλα θα είχαν σταματήσει τουλάχιστον νωρίτερα».
Βάσει του νόμου για τη «Διαύγεια», η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη από τον περασμένο Οκτώβριο να δημοσιεύει στην ιστοσελίδα της κάθε πράξη που υπογράφει.
Η ΚΟΝΤΗΣ ΕΠΕ, για παράδειγμα, που προμηθεύει με υπολογιστές, φωτοτυπικά, εκτυπωτές κ.ά. το μέγαρο Μαξίμου, εμφανίζεται στο πρόγραμμα της «Διαύγειας» να έχει πραγματοποιήσει 119 προμήθειες τους τελευταίους 4 μήνες. Ο εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε στην «Κ.Ε.» ότι επιλέγεται κάθε φορά επειδή δίνει την καλύτερη προσφορά και ότι όλες οι παραγγελίες αφορούν μικρά ποσά.
Εγκυρες πληροφορίες, πάντως, αναφέρουν ότι από το 2009 έχουν γίνει προμήθειες πολλών χιλιάδων ευρώ. Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα, έλλειψης ενημέρωσης, είναι τα ταξίδια του πρωθυπουργού, για τα οποία έχει ασκηθεί κριτική από την αντιπολίτευση ότι είναι πολυδάπανα και ότι στη συνοδεία του συχνά περιλαμβάνονται άτομα που δεν είναι πάντα απαραίτητα. Θα περίμενε κανείς να είναι οι πρώτες δαπάνες για τις οποίες η γραμματεία της κυβέρνησης θα έδινε «λογαριασμό στον πολίτη», όπως λέει ο πρωθυπουργός. Παρ' όλα αυτά δεν υπάρχει καμία δαπάνη για τα ταξίδια του πρωθυπουργού στο Διαδίκτυο.
Συγκεκριμένα από τον Οκτώβριο μέχρι σήμερα εμφανίζονται δαπάνες μόνο για 13 μετακινήσεις στο εσωτερικό και το εξωτερικό, οι οποίες αφορούν ταξίδια υπαλλήλων. Το ίδιο συμβαίνει και για τα ταξίδια του υπουργού Εξωτερικών. Στο site της «Διαύγειας» υπάρχουν δεκάδες αναφορές και δαπάνες για τα χαμηλού κόστους ταξίδια διπλωματικών και χαμηλόβαθμων υπαλλήλων, αλλά καμία ενημέρωση για το κόστος των ταξιδιών του ΥΠΕΞ.
Απευθυνθήκαμε στη διεύθυνση, που είναι υπεύθυνη για την ανάρτηση των εξόδων του πρωθυπουργού στο Διαδίκτυο: «Δεν έχει κάνει πολλά ταξίδια. Τώρα θα αναρτηθούν τα στοιχεία γιατί είχαν φτάσει λίγο καθυστερημένα» ήταν η απάντηση, αλλά την επόμενη μέρα δεν υπήρχε προσθήκη στοιχείων. Το Πολιτικό Γραφείο του πρωθυπουργού, επίσης, δεν παρουσιάζει καθόλου δαπάνες στο site, παρ' ότι αποτελεί αυτοτελή δημόσια υπηρεσία.
Αδιαφορία για τη «Διαύγεια» επιδεικνύει και το γραφείο του υπουργού Επικρατείας, το οποίο επίσης δεν έχει ανεβάσει κανέναν λογαριασμό από τα ταξίδια του, ενώ και οι υπόλοιπες δαπάνες είναι ενδεικτικές.
Για δημόσιες σχέσεις στο μέγαρο Μαξίμου το τελευταίο διάστημα φαίνεται να έχει δαπανήσει χρήματα μόνο ο Χ. Παμπούκης, μεταξύ των οποίων 1.652 ευρώ για ένα γεύμα εργασίας 18 ατόμων προς τιμή του ισραηλινού ΥΠΕΞ και 7.103 ευρώ για 77 επάργυρες πλακέτες με τις οποίες βράβευσε «συμμετέχοντες στην κατάσβεση πυρκαγιάς» στο Ισραήλ.
Σύμφωνα με πληροφορίες από το Μαξίμου, αρκετοί υπάλληλοι που εργάζονται εκεί (από το πρωί ώς το βράδυ, αν κρίνει κανείς από τις υπερωρίες που λαμβάνουν) διαθέτουν κινητά τηλέφωνα που τα πληρώνει το κράτος. Πολλοί είναι υπάλληλοι της Βουλής αποσπασμένοι, κάποιοι μάλιστα από τις τελευταίες προσλήψεις που ξεσήκωσαν σάλο. Αλλοι, που είναι αποσπασμένοι από διάφορες θέσεις του Δημοσίου, διορίζονται ως ειδικοί σύμβουλοι επιτυγχάνοντας περαιτέρω αυξήσεις στους μισθούς τους, ενώ υπάρχει και ένας αποσπασμένος από το στρατό.
Ο εκσυγχρονισμός και η διαφάνεια στην κυβέρνηση προχωρούν με αργούς ρυθμούς, παρ' ότι ο Γ. Ραγκούσης, ενημερώνοντας πρόσφατα τον βρετανό συνάδελφό του, ανέφερε ότι «για να εκτελεστεί οποιαδήποτε απόφαση, από αυτές του πρωθυπουργού μέχρι του τελευταίου κρατικού αξιωματούχου, θα πρέπει πρώτα να αναρτηθεί στο Διαδίκτυο». Κυβερνητικοί αξιωματούχοι μάλιστα διέρρεαν στα ΜΜΕ ότι θα εξάγουμε και know how διαφάνειας στη Βρετανία

Τα "νέα τζάκια"

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=257047

ΠΩΣ ΜΕΤΕΞΕΛΙΧΘΗΚΕ ΜΕΣΑ ΣΕ 24 ΧΡΟΝΙΑ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ

«Νέα τζάκια» τότε, καθεστώς σήμερα

Της ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΣΙΟΥΤΗ siouti@enet.gr

 

Τα «νέα τζάκια» είναι εδώ κι έχουν αναλάβει ξανά ενεργό δράση. Ο όρος αυτός χρησιμοποιήθηκε για την Ελληνική Ενωση Νέων Επιχειρηματιών, που εμφανίστηκε στο πολιτικό σκηνικό τη δεκαετία του '80, ως προσπάθεια του Γ. Παπανδρέου να δημιουργήσει ένα φορέα νέων επιχειρηματιών.

 Στιγμιότυπο από πρόσφατη ανοιχτή συζήτηση του Α. Σαμαρά με επιχειρηματίες της Ενωσης Το 1987 ξεκίνησαν με κλειστές συναντήσεις και διαλέξεις μόνο για τα μέλη, που γίνονταν συχνά στο κτίριο της «Ιντεραμέρικαν», που ανήκε τότε στον Δ. Κοντομηνά - εκ των πρωτεργατών του εγχειρήματος. Συμμετείχαν επίσης οι επιχειρηματίες Θανάσης Λαβίδας (τώρα επίτιμος πρόεδρος που διατηρεί ακόμα σχέσεις με τους Παπανδρέου), Χάρης Κυριαζής (επικεφαλής της PriceWaterhouse Hellas, με την οποία συνεργάζεται η κυβέρνηση), Ντόρης Μαργέλλος (το όνομά του ενεπλάκη αργότερα στην «υπόθεση του καλαμποκιού»), Δ. Καλλιτσάντσης, Βαρβάρα Βερνίκου, Οδυσσέας Κυριακόπουλος, Κώστας Καίσαρης, Μηνάς Τανές, Κωνσταντίνος Μπουτάρης, Π. Κανελλόπουλος, Δημήτρης Δασκαλόπουλος και άλλοι.
Σήμερα, 24 χρόνια μετά, ο άλλοτε «φέρελπις γιος του Ανδρέα» είναι πρωθυπουργός και η Ελληνική Ενωση Νέων Επιχειρηματιών (ΕΕΝΕ) παραμένει ενεργή, μόνο που τώρα λέγεται Ελληνική Ενωση Επιχειρηματιών (ΕΕΝΕ). Εφυγε δηλαδή από τον τίτλο το «Νέων», χωρίς όμως «να αλλάξει τίποτα άλλο από τους σκοπούς», όπως δηλώνουν τα μέλη της.
Το νέο δ.σ. εξελέγη τον περασμένο Ιούνιο στη γενική συνέλευση της Ενωσης, που πραγματοποιήθηκε στο, γνωστό σήμερα λόγω της απεργίας πείνας των μεταναστών, μέγαρο Υπατία. Μεταξύ των μελών του δ.σ. υπάρχουν ονόματα γνωστών επιχειρηματιών όπως ο Χριστιανός Χατζημηνάς, ο Βασίλης Αποστολόπουλος, ο Τηλέμαχος Λαβίδας, ο Ιωάννης Σαρακάκης κ.ά. Επίτιμος πρόεδρος είναι ο Θανάσης Λαβίδας και επίτιμα μέλη ο Κ. Καίσαρης, ο Δ. Κοντομηνάς και ο Κ. Μπουτάρης.
Ο νέος πρόεδρος, Παναγιώτης Μίχαλος, στην ομιλία του ανέφερε ότι «η Ελληνική Ενωση Επιχειρηματιών από το 1987, εκπροσωπώντας ένα σημαντικό κορμό δυναμικών ελλήνων επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στην ελληνική και διεθνή αγορά, έχει ως σκοπό την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα, μέσω ενός εποικοδομητικού και γόνιμου διαλόγου με την πολιτική ηγεσία του τόπου και τους γνωμηγήτορές της».
Σε ερώτηση της «Κ.Ε.» αν η ΕΕΝΕ διατηρεί προνομιακή σχέση με τον Γ. Παπανδρέου, όπως πριν από 25 χρόνια, όταν ιδρύθηκε, ο Π. Μίχαλος δήλωσε ότι η ΕΕΝΕ δεν σχετίζεται με πολιτικά κόμματα και ότι συνομιλεί με όλους. «Ως νέος με οράματα, ο Γ. Παπανδρέου ήθελε να αναδείξει επιχειρηματίες της νέας γενιάς, αλλά δεν υπήρχε καμία σχέση με κάποιο κόμμα».
Οι πολιτικοί αντίπαλοι του Γ. Παπανδρέου τον είχαν κατηγορήσει τότε, ότι ήθελε να εγκαθιδρύσει μια «νέα τάξη» επιχειρηματιών, εξυπηρετώντας τις πολιτικές του φιλοδοξίες.
Ο ίδιος είχε απαντήσει για όλα αυτά σε συνέντευξή του στο «Εψιλον» το 1992, υποστηρίζοντας ότι γύρω απ' αυτό το θέμα έχει δημιουργηθεί ένας μύθος: «Πολλά έχουν ακουστεί για την υπόθεση αυτή. Προσπάθεια που έχει αντίστοιχους φορείς σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Δεν είχε στόχο να δημιουργήσει νέα τζάκια, κάθε άλλο, αλλά ν' αλλάξει τη λογική του επιχειρηματία στη χώρα μας. Από τον ασύδοτο -που ενδιαφερόταν μόνο για το γρήγορο κέρδος- σ' εκείνον που θα έχει επαγγελματική, κοινωνική και εθνική συνείδηση».
Στην ιστοσελίδα της Ενωσης αναφέρεται ότι «η ΕΕΝΕ εκπροσωπεί τη μεγάλη πλειονότητα των επιφανών ελλήνων επιχειρηματιών με σημαντική παρουσία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό» και επιδίωξή της είναι να «αντιμετωπίζεται ο επιχειρηματίας ως παράγων καινοτομίας και δημιουργίας -μακριά από τα αρνητικά στερεότυπα του παρελθόντος». Υστερα από ένα διάστημα άτονης παρουσίας, η ΕΕΝΕ σήμερα έχει αποκτήσει ξανά έντονη δραστηριότητα. Εχει επισκεφθεί τους περισσότερους υπουργούς στα υπουργεία τους, διοργανώνει τακτικά διαλέξεις και γεύματα, συνήθως στην Αθηναϊκή Λέσχη, ή στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεταννία», μόνο για τα μέλη της.
«Μας βλέπετε τόσο δραστήριους τελευταία, λόγω κρίσης», αναφέρει ο πρόεδρος Π. Μίχαλος. «Προσπαθούμε να συμβάλουμε κι εμείς στο ξεπέρασμά της. Προσπαθούμε π.χ. να προωθήσουμε την ηλεκτρονική διακυβέρνηση για να μειωθεί η διαφθορά». Επίσης , πιστεύει ότι «η κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσει στις διαρθρωτικές αλλαγές χωρίς συμβιβασμούς με τις συντεχνίες».
Η ΕΕΝΕ συμμετέχει σε όλες τις επισκέψεις της πολιτικής ηγεσίας στο εξωτερικό, όταν συνοδεύονται από επιχειρηματικές αποστολές. «Σε κάθε επιχειρηματική αποστολή στο εξωτερικό στέλνουμε μέλη μας (με δικά μας έξοδα) για να πείσουν τους ξένους να επενδύσουν στην Ελλάδα», λέει. Κάτι που όπως παραδέχεται, όμως, δεν είναι εύκολο. Αιτία θεωρεί ότι είναι η έλλειψη σταθερού περιβάλλοντος και η υψηλή φορολογία. «Το fast track δεν θα χρειαζόταν αν υπήρχε σταθερό περιβάλλον. Να γίνει fast track όλο το σύστημα. Η επένδυση των 50 εκατομμυρίων ευρώ δεν έχει στον ήλιο μοίρα;»
Η τελευταία δραστηριότητα της ΕΕΝΕ ήταν η συνάντηση με τον Αντώνη Σαμαρά (στην οποία συμμετείχε και ο Θωμάς Λιακουνάκος με τον Κώστα Καίσαρη), όπου οι επιχειρηματίες επανέλαβαν τα γνωστά αιτήματα περί μείωσης της φορολογίας κ.λπ., ενώ μεταξύ άλλων σχολίασαν και τον συνδικαλισμό, λέγοντας ότι τον ελέγχουν πρόσωπα που σχετίζονται με το βαθύ κράτος και ουσιαστικά δεν εκπροσωπούν τον ιδιωτικό τομέα, αλλά το Δημόσιο και τις ΔΕΚΟ.
Η προηγούμενη συνάντηση ήταν με τον υπουργό Εσωτερικών Γιάννη Ραγκούση, ο οποίος τους εντυπωσίασε για το «οξύ πνεύμα του και την τετράγωνη λογική του» κι έλεγαν για εκείνον τα καλύτερα λόγια. Το τελευταίο διάστημα έχουν δεξιωθεί επίσης τον υπουργό Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου, τον πρέσβη της Τουρκίας Hasan Gogus, τον πρόεδρος του ΛΑΟΣ Γ. Καρατζαφέρη, τον υφυπουργό Εξωτερικών Σπύρο Κουβέλη, ενώ η επόμενη κλειστή συνάντηση της ΕΕΝΕ θα γίνει στις 15 Μαρτίου με τον πρέσβη του Ισραήλ Arye Mekel.
Κοινό συμπέρασμα από τις συναντήσεις; Οτι οι περισσότεροι πολιτικοί, όταν μιλάνε με τους επιχειρηματίες, δεν λένε ακριβώς τα ίδια που αναφέρουν και στο δημόσιο λόγο τους...